Gdańsk: do muzeum wracają zwiedzający. Co kryją piwnice?

Redakcja kultury i wydarzeń 2026-10-06 14:53 3 min czytania

Historyczne wnętrze gdańskiego muzeum z charakterystycznymi łukami i klasyczną architekturą.

Znaczki, telegramy i dokumenty pracowników w sali urządzonej na wzór międzywojennej poczty. Od takich przedmiotów zaczyna się nowa opowieść Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku, ponownie dostępnego od 5 października 2026 roku. Trasa prowadzi przez siedem sal, a po raz pierwszy obejmuje również historyczne piwnice, w których rozegrała się ostatnia faza obrony placówki.

Otwarcie nastąpiło po 15 miesiącach remontu. Nad koncepcją ekspozycji muzealnicy i projektanci pracowali dziewięć lat. Zwiedzający poznają teraz zarówno codzienność polskiej społeczności międzywojennego Gdańska, jak i powojenne losy ocalałych oraz rodzin obrońców.

Opracowanie: redakcja Konkurs na Wesele, na podstawie materiału Izabeli Białej opublikowanego w serwisie Gdańsk.pl Wiadomości 6 października 2026 roku.

Siedem sal pokazuje ludzi stojących za pocztowym okienkiem

Pierwsza część wystawy przedstawia znaczenie Poczty Polskiej oraz innych polskich instytucji w międzywojennym Gdańsku. W Sali Pocztowej obok znaczków i kartek pocztowych znajdują się telegramy, dokumenty pracowników oraz wyposażenie związane z łącznością. Aranżacja nawiązuje do ówczesnych placówek pocztowych, osadzając eksponaty w otoczeniu odpowiadającym ich funkcji.

Następne pomieszczenie przybliża działalność polskich organizacji: Klubu Sportowego Gedania, Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” i Macierzy Szkolnej. To część wystawy pozwalająca poznać środowisko, z którego wywodzili się późniejsi obrońcy poczty. Zanim pojawi się historia walki, zwiedzający zobaczą ślady życia społecznego, sportowego i szkolnego.

Gdańsk: do muzeum wracają zwiedzający. Co kryją piwnice?

Dalej zmienia się temat i atmosfera ekspozycji. Sala Konfliktu przedstawia narastającą presję nazistowskich władz Wolnego Miasta Gdańska wobec Polaków, prześladowania oraz coraz bardziej agresywną propagandę. Z tej przestrzeni trasa prowadzi bezpośrednio do wydarzeń z 1939 roku.

Historyczne piwnice po raz pierwszy na trasie zwiedzania

Jedną z największych zmian jest udostępnienie około 230 metrów kwadratowych piwnic, wcześniej zamkniętych dla publiczności. Ich włączenie do wystawy pozwala poznawać ostatnią fazę obrony w części budynku, w której rzeczywiście się rozegrała.

Ekspozycja przedstawia przygotowania pocztowców, niemiecki atak rozpoczęty 1 września 1939 roku i kolejne próby zdobycia gmachu. Czternastogodzinna obrona została pokazana poprzez losy konkretnych osób, między innymi Konrada Guderskiego i Alfonsa Flisykowskiego. Taki układ łączy przebieg walki z decyzjami i doświadczeniami jej uczestników.

W tej części wystawy pojawia się również historia Erwiny Barzychowskiej. Dziesięcioletnia uczennica polskiej szkoły znajdowała się w budynku podczas ataku. Ciężko poparzona, zmarła 20 października 1939 roku; należała do pierwszych dziecięcych ofiar drugiej wojny światowej.

Opowieść trwa po kapitulacji i po zakończeniu wojny

Nowa ekspozycja prowadzi dalej niż historia samej obrony. Po kapitulacji pocztowcy zostali aresztowani, a niemiecki sąd w bezprawnych procesach skazał ich na śmierć jako rzekomych partyzantów. Trzydziestu ośmiu obrońców rozstrzelano 5 października 1939 roku na poligonie policji gdańskiej na Zaspie.

Wystawa pokazuje także represje wobec innych Polaków w Gdańsku. Obejmuje świadectwa osób więzionych w Victoriaschule i niemieckich obozach koncentracyjnych, dokumenty prześladowań oraz losy ludzi zmuszonych do opuszczenia miasta. Dzięki temu wydarzenia w poczcie zostają osadzone w szerszej historii miejscowej społeczności.

W odróżnieniu od poprzedniej wystawy stałej nowa opowieść nie zatrzymuje się w 1939 roku. Przedstawia powroty do Gdańska i udział ocalałych w odbudowie miasta po 1945 roku. Osobne miejsce zajmują rodzinna pamięć o obrońcach, powojenne upamiętnienia oraz wieloletnia droga do prawnej rehabilitacji skazanych.

Muzeum działa od 1979 roku, kiedy otwarto je w 40. rocznicę wybuchu wojny i odsłonięto Pomnik Obrońców Poczty Polskiej. Nową ekspozycję przygotowano pod kierunkiem trzech kuratorów, z udziałem dwóch recenzentów naukowych. Za aranżację odpowiada Biuro Kreacja, a za projekt graficzny Anita Wasik.

Bilety, godziny otwarcia i oferta dla rodzin

Według informacji opublikowanej 6 października muzeum jest otwarte codziennie od godziny 10 do 18. W tygodniu otwarcia nową wystawę można poznawać za symboliczną złotówkę. Regularny bilet normalny kosztuje 15 zł, ulgowy 10 zł, a rodzinny — dla maksymalnie dwóch dorosłych i sześciorga dzieci — 38 zł. W poniedziałki wstęp jest wolny.

Rodziny, które do 11 października okażą Kartę Mieszkańca, otrzymają upominek upamiętniający jedną z maskotek przedwojennej Gedanii. Zapowiedziano również spotkania poświęcone książkom i przedwojennej historii Gdańska.

15 października zostanie ogłoszony program lekcji edukacyjnych dla szkół oraz propozycje poznawania historii Polaków z Wolnego Miasta Gdańska w przestrzeni miasta.

Źródło: Gdańsk.pl Wiadomości

Kontekst i akcje O tym artykule

Weryfikacja źródła Podstawa opracowania

Daty, zakres zmian i informacje dla zwiedzających przytoczono z materiału Gdańsk.pl Wiadomości z 6 października 2026 roku.

Weryfikacje

Źródło wskazuje ponowne otwarcie 5 października 2026 roku po 15 miesiącach remontu.
Opis ekspozycji obejmuje siedem sal oraz około 230 metrów kwadratowych udostępnionych piwn...
Podane ceny i godziny otwarcia pochodzą z materiału źródłowego; promocję za złotówkę oddzi...
Termin upominków dla rodzin z Kartą Mieszkańca oraz zapowiedź programu szkolnego zachowano...

Gdańsk.pl Wiadomości — materiał Izabeli Białej Wyszukaj niezależny kontekst